توری پراش عبوری و بازتابی 

توری پراش نوعی قطعه اپتیکی است که کاربردهای بسیاری دارد. یکی از کاربردهای مهم این توری در طیف سنج‌ها و طیف‌نماها به عنوان عامل پاشنده نور به جای منشور است. توری پراش دارای یک ساختار پریودیک با فاصله خیلی کم در حدود میکرومتر است که می‌تواند از خطوط تاریک و روشن یا تغییرات ضریب شکست و یا تغییرات ضخامت لایه تشکیل شده باشد. به طور کلی توری‌ها در نوع بازتابی و عبوری ساخته می‌شوند. در توری‌های بازتابی، نور پس از برخورد به سطح بازتاب کننده دارای شیار، بازتاب شده و پراشیده می‌شود و در نمونه‌های عبوری، نور در خلال عبور از توری، پراشیده خواهد شد. توری‌های بازتابی به روش‌های مختلفی ساخته می‌شوند اما شیوه غالب لایه‌نشانی یک سطح آینه‌ای در پشت آن، می‌باشد. از آنجا که در طیف‌سنجی به دقت بالایی در پاشندگی و تفکیک طول موج‌ها از یکدیگر نیاز است، معمولاً زیر لایه توری‌های بازتابی، شیشه‌ای است که ضخامت کافی برای جلوگیری از انعطاف و تغییر شکل آن‌ها را داراست. توری‌های عبوری و بازتابی قبلا به روش مکانیکی روی سطح صیقلی فلزی و یا روی سطح شفاف ایجاد می‌شوند، ولی امروزه با حل مشکلات سر راه در ساخت توری به روش هولوگرافی، توری‌ها به این روش ساخته می‌شوند. برای ساخت توری هولوگرافی، از تداخل دو باریکه لیزر و قرار دادن سطح حساس به نور در محل تلاقی دو باریکه استفاده می‌شود. مزیت این روش دستیابی به تعداد خطوط زیاد و امکان کنترل دقیق فاصله خطوط و ثبت کل توری به یکباره است. وقتي كه نور ليزر ا به طور عمودي به توري پراش بتابانيم، تعدادی لکه نور روی پرده ایجاد می‌شود. لكه اصلي در وسط، مرتبه صفر و لكه‌هاي ديگر، مرتبه‌هاي يك و دو و… ناميده مي‌شوند. فاصله این لکه‌ها به طول موج نور تابیده از یک سو و فاصله خطوط توری از سوی دیگر بستگی دارد. هرچه فاصله خطوط حک شده روی توری بیشتر باشد، لکه‌های روی پرده متمرکزتر و به هم نزدیک‌تر می‌شوند و توری‌های با خطوط زیاد و فاصله کم، نقش بازتری را ایجاد می‌کنند. همچنین طول موج‌های بلندتر دورتر یا به عبارتی در زاویه بیشتری شکل می‌گیرند و در نتیجه اگر نور سفید به توری بتابد، نور بنفش نزدیکتر به مرکز و نور قرمز دورتر از مرکز برای هر مرتبه شکل می‌گیرد. رابطه موقعیت لکه پراش بر حسب طول موج و فاصله خطوط توری به شکل زیر است:

d sin θ= m λ

که d فاصله خطوط توری از یکدیگر و θ زاویه هر لکه نسبت به محور عمود بر پرده از محل توری و m شماره مرتبه لکه و λ طول موج نور است.

ارتباط با بخش

از متخصص نور بپرس

در این بخش می توانید سؤالات خود را در رابطه با نور و لیزر بپرسید تا متخصصین به آن‌ها پاسخ دهند

لینک ارتباط مستقیم با