عدسی همگرا 

عدسی همگرا به سه صورت تخت-کوژ، دو کوژ و هلالی محدب ساخته می‌شود.


در این عدسی، قسمت­‌های انحنا­دار بخشی از یک دایره هستند و خطی که از مرکز این دایره­‌ها می­‌گذرد، محور اصلی عدسی را تشکیل می‌­دهد. اگر یک دسته پرتو موازی به این عدسی بتابانیم، پرتوهای عبوری شکسته شده و یکدیگر را در نقطه‌­ای به نام کانون عدسی قطع می­‌کنند. به عبارت دیگر این عدسی پرتوهای تابیده به خود را همگرا می‌کند. کانون عدسی همگرا حقیقی است و به آن، عدسی مثبت هم می‌­گویند، زیرا کانون و فاصله کانونی‌اش مثبت و حقیقی است یعنی کانون و چشمه نور در دو سمت مخالف عدسی قرار دارند.

در عدسی هلالی محدب، شیب سطح محدب بیشتر از سطح مقعر است و این عدسی در وسط پهن‌­تر است و کانون آن مثبت می­‌باشد. فرمول تصویر در عدسی همگرا به صورت زیر است:

p + 1/q = 1/f/

این رابطه مربوط به عدسی‌های نازک است و مولفه‌های آن عبارتند از :

p :  فاصله شی از عدسی

q :  فاصله تصویر از عدسی

f :  فاصله کانونی

ویژگی مهم عدسی‌ها در تغیییر اندازه شیء است. این خاصیت را با کمیتی به نام بزرگنمایی می‌سنجند:

M= – q/p

اگر M|>1|  باشد به این معناست که تصویر بزرگتر از شیء است. اگر  M منفی باشد، که برای تصویر حقیقی همین طوراست، یعنی جهت تصویر نسبت به جسم وارون می باشد.

فاصله کانونی: برای عدسی نازک، مقدار فاصله کانونی برابر است با نصف شعاع سطوح انحنادار، ولی اگر عدسی ضخیم باشد، دیگر نمی‌توان از این رابطه استفاده کرد. گاهی ممکن است بخواهیم فاصله کانونی عدسی را که دارای دو سطح  با شعاع انحنای متفاوت هستند بدست آوریم ، در این شرایط برای بدست آوردن فاصله کانونی یک عدسی در هوا، از عبارت زیرکه به رابطه لنز معروف است، استفاده می‌کنیم. در این رابطه، به طور قراردادی شعاع سطوح محدب مثبت و شعاع سطوح مقعر منفی در نظر گرفته می‌شوند.

 عدسی همگرا3.JPG
R1: شعاع سطحی که به منبع نور نزدیکتر است.

R2: شعاع سطحی که از منبع نور دورتر است.

n: ضریب شکست عدسی

d: ضخامت عدسی در لنز نازک. می­‌توان از d در مقابل R1R2  صرف‌نظر کرد.

توان اپتیکی: توان اپتیکی یک عدسی نشان‌دهنده ، میزان توانایی یک عدسی در متمرکز کردن نور می باشد. هرچه فاصله کانونی عدسی بزرگتر باشد، توان آن برای متمرکز کردن نور کمتر است و هر چه فاصله کانونی عدسی کوچکتر باشد، توان آن برای متمرکز کردن نور بیشتر است. واحد توان اپتیکی دیوپتر است.

D=1/f

علامت توان اپتیکی برای عدسی همگرا، مثبت است. بر اساس این رابطه، می‌توان نتیجه گرفت که یک عدسی با فاصله کانونی  بزرگ، دارای توان کمتر و قدرت همگرایی کمتر است.

ارتباط با بخش

از متخصص نور بپرس

در این بخش می توانید سؤالات خود را در رابطه با نور و لیزر بپرسید تا متخصصین به آن‌ها پاسخ دهند

لینک ارتباط مستقیم با